علت عقب ماندن کار آفرینی فناورانه در ایران

کار آفرینی

کسب‌وکارهای نوپا (استارت آپ) تنها در بخش‌هایی از اقتصاد موفق شدند که غول‌های اقتصادی کشور در آن بخش‌ها غایب بودند.

ایران در مقایسه با کشورهای درحال توسعه و توسعه‌یافته جهان در زمینه کارآفرینی فناورانه جایگاه مناسبی ندارد. در زمینه کسب‌وکارهای جدید هنوز به جایگاهی که متناسب با نیروی انسانی جوان و کارآمد در کشورمان است نرسیدیم. هر چند به تازگی درزمینه کسب‌وکارهای جدید پیشرفت‌هایی داشتیم اما کسب‌وکارهای جدید تنها در بخش‌هایی از اقتصاد موفق شدند که غول‌های اقتصادی کشور در آن بخش‌ها غایب بودند و اگر این غیبت نبود، امکان پیشرفت برای آنها وجود نداشت. از سوی دیگر زیرساخت‌های لازم برای نهادینه کردن شکل جدید کارآفرینی در کشور ما فراهم نیست و حتی این نقص را می‌توان در کشورهای اروپایی که نسبت به امریکا پیشرفت کمتری در کارآفرینی فناورانه دارند مشاهده کرد. کشورهای اروپایی به عقب ماندن در کارآفرینی فناورانه نسبت به ایالات‌متحده امریکا معترف‌اند به این دلیل که در امریکا، نهادهای حقوقی متناسب با کارآفرینی فناورانه طوری شکل داده‌شده که هزینه مبادله و معامله پایین آمده درنتیجه ریسک‌پذیری افراد برای ورود به فضای کسب‌وکار بیشتر است. شرکت‌های سرمایه‌گذاری جسورانه در حوزه کارآفرینانه ترکیبی از سرمایه‌گذاری فکری و فیزیکی است و دولت‌ها در این زمینه کمتر سرمایه‌گذاری می‌کنند. زمانی که شما ایده‌تان را کنید، دولت‌ها از طریق وام‌های کم‌بهره از شما حمایت می‌کنند و البته باید با وثیقه به آنها تضمین بدهید اما در سرمایه‌گذاری کارآفرینانه طرح‌ها پیش از حمایت موردبررسی قرار می‌گیرند و مشخص می‌شود که یک طرح چقدر قابلیت موفقیت دارد و پیش‌بینی میزان موفقیت آن انجام می‌شود و احتیاجی به تضمین وثیقه از سوی صاحب ایده نیست.

به‌واقع جوانی که می‌خواهد ایده‌ای را دست‌مایه کسب‌وکارش قرار بدهد چطور می‌تواند برای دریافت وام وثیقه تهیه کند؟

این مشکلات اداری روند کارآفرینانه فناورانه را مختل می‌کند و البته از گذشته هم همین بوده است. همیشه بانک‌ها به‌ویژه بانک‌های تخصصی در ایران به‌جز دوره کوتاهی در زمان مدیریت آقای خردجو در بانک توسعه صنعت و معدن، در توزیع تسهیلات به نحو شایسته عمل نکردند. پارک‌های علم و فناوری بخش دیگری در کارآفرینی فناورانه در ایران است که تلاش شده در آن با حمایت از شرکت‌ها به ایده‌پردازان جوان کمک کرد. در این زمینه نیاز به پژوهش مستقلی داریم اما می‌توان براساس برخی مشاهدات گفت که این پارک‌ها به سرمایه فیزیکی نیاز دارند و لازم است بانک‌های تخصصی و بنیادها و سازمان‌ها برای حمایت از شرکت‌های فناورانه حاضر در این پارک‌ها با وام‌های طویل مدت و کم‌بهره وارد گود شوند. واقعیت امر این است که در پارک‌های علم و فناوری بیشتر کارهای نمایشی انجام می‌شود. تعداد این پارک‌ها در کشور افزایش پیدا کرده است اما این مسئله تاثیر زیادی بر اقتصاد نگذاشته است. مشاوران کارآفرینی از پدیده‌های جدید در فضای کسب‌وکار است اما سوال جدی این است که صاحبان شرکت‌ها و کارآفرینان بزرگ در ایران چقدر به دانش مشاوران کارآفرینی در کشور متکی هستند؟

استفاده از مشاور در همه جای دنیا معمول است. در سرمایه‌گذاری جسورانه که هم سرمایه فکری و هم سرمایه فیزیکی مطرح است مشاوران کسب‌وکار حضور دارند و سابقه آنها نشان می‌دهد که از صاحبان کسب‌وکار بودند و تجربه‌ای پیش از ورود به عرصه مشاوره داشتند. کسانی که در دانشگاه دانش کارآفرینی را کسب می‌کنند این تجربه را ندارند درنتیجه کارآفرینان به آنها اعتماد نمی‌کنند و این نبوداعتماد یک کنش عقلانی است. در کشورهای امریکایی و اروپایی کسانی در شرکت‌های سرمایه‌گذاری مشاوره می‌دهند که صاحب کسب‌وکاری بودند و آن را فروخته و به نحو دیگری رها کردند. هیچ کسب‌وکار در کارآفرینی فناورانه از صفر شروع نمی‌شود. کارآفرینی فناورانه با شکل‌گیری چارچوب‌های حقوقی منسجم در ایران شکل دیگری پیدا می‌کند و فرصت جذب کارآفرینان پیشین به‌عنوان مشاوران کارآفرینی در فضای کسب‌وکار کشور فراهم می‌شود. البته در مواردی چارچوب‌های حقوقی در ایران شکل‌گرفته اما ضمانت اجرا نداشته است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *