مصاحبه آقای دکتر رضا سمیع زاده

مصاحبه آقاي دكتر رضا سميع‌زاده

س: آقاي دكتر لطفاً خودتان را معرفي كنيد و در مورد چگونگي تأسيس شركت توضيح فرماييد؟

من رضا سميع زاده متولد سال ۱۳۳۹ هستم و در دبيرستان جاويدان تهران تحصيل كردم، زمان انقلاب به دانشگاه صنعتي شريف راه پيدا كردم. تا سال ۶۲ كه بدليل انقلاب فرهنگي دانشگاهها تعطيل بود من در جهاد دانشگاهي صنعتي شريف مشغول به كار بودم در اين دوران با دوستان زيادي آشنا شدم مانند آقاي دکتر طباطبايي كه در حال حاضر رئيس جهاد دانشگاه صنعتي شريف هستند. بعد از مدتي به جهاد سازندگي لرستان رفتم و مدتي در آنجا بودم پس از آن عضو هيأت علمي دانشگاه آزاد شدم و همزمان در سازمانهاي مختلفي مشغول به كار گرديدم مانند شهرداري و مركز كنترل ترافيك تهران كه در اين مركز طراحي‌هاي سيستمي انجام دادم و مدير پروژه‌ سيستم بودم. بعد از مدتي كه در مركز كنترل ترافيك بودم به شركت دسكو رفتم كه شركتي مانند ساپكو مي‌باشد در شرکت دسکو پروژه هاي بسياري را انجام داديم که شامل شناسايي زنجيره تأمين شرکت و تدوين روشهايي براي بهبود زنجيره تأمين ، و بالا بردن توانايي شرکت دسکو که باعث شد تغذيه خطوط پارس خودرو بعهده اين شرکت واگذار گردد اين کار باعث حذف برخي انبارهاي پارس خودرو که موازي انبارهاي دسکو بود گرديد و باعث کاهش هزينه هاي انبارش و جابجايي براي پارس خودرو گرديد در تغذيه خطوط پارس خودرو از روش کانبان استفاده شد و به همين جهت از انبارش بيش از نياز قطعات پاي خط جلوگيري بعمل آمد. همچنين يکي ديگر از فعاليتهايي که در دسکو انجام شد کنترل عمليات بود که تمام فعاليتهاي شرکت را از مرحله دريافت سفارش تا مرحله تحويل کالا را دربر مي گرفت و در اين فعاليت کليه کارهاي برنامه ريزي ، کنترل و نظارت و تصحيحات انجام مي پذيرفت و اما پس از اينکه شرکت سايپا ، پارس خودرو را خريد و مقدمات ادغام دو شرکت موازي سازه گستر و دسکو فراهم شد شرکت را ترک کردم و به پيشنهاد آقاي مهندس نقيب که مدير عامل شرکت داروگر هستند به آن شرکت رفتم و حدود دو سال در آنجا بعنوان مدير کارخانه ، معاون توليد ، معاون فروش و بازاريابي و نماينده مديريت مشغول بکار بودم. در آن دو سال از عمده فعاليتهايي که انجام شد ميتوان به تغييرات اساسي محيط کارخانه و تغيير روشهاي فروش و تهيه يک سيستم فروش کارآمد اشاره کرد که باعث گردش سريعتر کالاي توليد شده و کاهش حجم موجودي انبارها گرديد در سيستم فروش جديد داروگر با استفاده از بارکد دريافت سفارش از فروشگاهها به راحتي انجام پذيرفت و با توجه به انتقال اين اطلاعات به سيستم فروش و ارتباط سيستم فروش و ساير سيستمهاي شرکت، برنامه ريزي براي توليد و تأمين متناسب با ميزان سفارشات انجام شود به هر صورت با توجه به هماهنگيهاي من و آقاي مهندس نقيب شايد در حال حاضر اين شرکت يکي از پيشرفته ترين شرکتها در اين زمينه ميباشد. پس از آن عضويت هيأت مديره و مدير عاملي شرکت گسترش انفورماتيک ايران را پذيرفتم. شركت آن زمان در ليست فروش بود ، از طرف سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران مقرر شد كه شركت سرشاخه توسعه‌ تكنولوژي IT از طريق بخش خصوصي شود. اولين قدمي که در گسترش انفورماتيک انجام داديم تغيير ساختار شرکت و تبديل آن به صورت فرآيندي بود بصورتي که درحال حاضر در ساختار شرکت مثلاً معاونت بازرگاني وجود ندارد بلکه امور خريد و فروش هر فعاليت در همان واحد اتفاق مي افتد و واحدها بصورت SBU (Strategic Business Unit) شده اند در سال ۸۱ که مسئوليت شرکت را پذيرفتم اين شرکت فعاليتهاي محدودي فقط در زمينه فروش سخت افزار داشت اما در حال حاضر شرکت در زمينه هاي متنوعي فعاليت دارد و بعنوان يکGC (General Contractor) در زمينه IT در حال فعاليت است و اين حاصل پروژه هاي مختلفي بود که در شرکت انجام پذيرفته است. در زمان پذيرش مسئوليت شرک مطرح مي شد که گسترش انفورماتيک سرشاخه سخت افزاري سازمان گسترش است اما بيان کرديم که چيزي بعنوان سخت افزار به تنهايي وجود ندارد بلکه فقط سرويس مي‌تواند انجام پذيرد. به همين لحاظ فعاليت در زمينه نرم افزار، شبکه و آموزش نيز رونق داده شد و فعاليتها در اين زمينه ها نيز بصورت واقعي شروع شد و در اين راستا اولين پروژه را با كشور هندوستان شروع كرديم و در طول ۶ ماه يک SME را با هندي‌ها در قشم تأسيس كرديم شركتي به نام ITMT با گروه HTMT که در زمينه ارائه سيستمهاي نرم افزاري يکپارچه فعاليت مي کند و شايد من اولين فردي بودم كه هنوز فرآيندهاي سازمان شكل نگرفته بود كه شركت را تأسيس كردم. هدف ما اين نيست كه مديريت SME ها را بدست آوريم به دليل اينكه شركت دولتي هستيم و نمي‌خواهيم دولت را بزرگ كنيم بلکه بخش خصوصي را مي‌خواهيم رشد دهيم. در حال حاضر هيأت مديره شرکت ITMT متشكل از ۳ ايراني و ۴ هندي مي‌باشد در ماه يك بار در ايران و سالي دو مرتبه در هند جلسه برگزار مي‌شود. زماني كه مسئوليت گسترش انفورماتيک ايران را پذيرفتم شرکت ۶۸ نفر پرسنل داشت در حال حاضر شركت بيش از ۲۵۰ نفر پرسنل دارد و تعداد بي شماري پروژه هاي بسيار بزرگ را اجرا کرده و در دست اجرا دارد. از جمله در مناقصه بزرگترين پروژه بانكي كشور موفق بوديم و در واقع اين اولين پروژه‌اي بود كه در آن سرويس خواهيم فروخت در اين پروژه ATM هاي بانک صنعت و معدن بعنوان شعبات بانک در سرتاسر ايران گسترش خواهنديافت.

تاکنون حدود ۷ شركت اقماري (SME) تأسيس كرديم و هدف ما از تأسيس اين شركتها توسعه ICT درکشور از طريق همکاري با بخش خصوصي و رشد اين بخش بوده است .

پروژه ديگري که در اين مدت انجام شد ساخت کامپيوتر ملي (کلونايزر) مي باشد که با همکاري بخش خصوصي انجام شد و شرکتي با نام شگرف نيز تأسيس گرديد. ساخت اين کامپيوتر بيش از دو سال طول کشيد و براي توليد آن نيز کارخانه اي در شيراز تأسيس شد که ظرفيت توليد آن ۲۰۰۰۰ دستگاه است . از ديگر پروژه هاي اين شرکت مي توان به تأسيس شرکتي جهت ارائه اينترنت پرسرعت (ADSL) نام برد که با همکاري شرکتي از سنگاپور انجام گرفته و جزء سه شرکت موفق در زمينه ارائه خدمات اينترنت پرسرعت است که براي راه اندازي اين شرکت از مدل تجاري خاصي استفاده شده است. اين شرکت ارائه کننده خطوط ديتا مي باشد. پروژه ديگر اين شرکت ساخت ابزاري براي اتصال به اينترنت بدون نياز به کامپيوتر است که در اين زمينه با همکاري دانشگاه شريف و بخش خصوصي نمونه اوليه تهيه شده و مراحل صنعتي شدن نيز پيگيري مي شود.

شركت ديگري به نام شرکت گسترش سامانه هاي حفاظتي هوشمند آسيا داريم كه محصولات آن مانند دوربين‌هاي مدار بسته و سرعت‌ سنج و سيستمهاي کنترل حمل و نقل شهري مي‌باشد.

فعاليت ديگري هم كه انجام داديم تأسيس بخش آموزش در شركت است. شركت يك دانشكده جامع علمي كاربردي دارد، زماني كه من به شركت آمدم حدود ۳۰۰ دانشجو فوق‌ديپلم داشت كه در حال حاضر بيش از ۶۰۰ دانشجو فوق‌ديپلم دارد و ما اولين شركتي هستيم كه مجوز ليسانس از دانشگاه جامع علمي کاربردي کسب کرديم دانشجويان ليسانس IT را از طريق كنكور سراسري جذب مي کنيم و فكر مي‌كنم ۱۵۰ دانشجو ليسانس داريم و در حال حاضر دانشكده‌ي بزرگي داريم.

كار ديگري كه راه‌اندازي كرديم آموزش international بود، اين كار را با هندي‌‌ها شروع كرديم و در حال حاضر ۱۵۰۰ دانش‌پژوه دارد. در اين مركز دانش پژوهان ۳ سال درس مي‌خوانند و يك سال به استراليا و يا هند مي‌روند و ليسانس IT را دريافت مي‌كنند، جزء برنامه بود كه اين يك سال حذف شود و در همين مركز واحدها را بگذرانند اما صورت نگرفت . حاصل همه فعاليتهايي که در مدت اين چهار سال اتفاق افتاده است اين است که ميزان فروش بيش از ۴ برابر شده و شرکت قابليت انجام دادن پروژه هاي بزرگ ICT را در کشور کسب کرده و تبديل به شرکتي ياد گيرنده شده است که از همکاري با شرکتهاي داخلي و خارجي در حال يادگيري است و سعي در انتقال دانش فني دارد.

س: رمز موفقيت خود را چه مي‌دانيد و خلاقانه‌ترين ايده‌اي كه باعث تحول شركت شده چيست؟

من فكر مي كنم مهمترين چيزي كه يك مدير بايد داشته باشد جسارت مي‌باشد، دومين مورد سلامتي مالي است و يك مدير بايد سلامتي مالي مجموعه را حفظ كند و نقطه‌ ضعف مالي نداشته باشد. سومين مورد خلاقيت مي‌باشد و شما بايد در ذهن مدل داشته باشيد.

 س: آقاي دكتر در تقسيم‌بندي‌هايي که در زمينه کارآفريني داريم سه دسته کارآفرين را مي‌توان تعريف کرد: دسته اول کارآفريناني هستند که در حوزه سياست‌گذاري تحول ايجاد مي‌کنند در سياست‌گذاري کلان با توجه به قوانيني که وضع مي‌کنند، مي‌توانند باعث ايجاد زمينه‌هاي کارآفريني شوند، دسته دوم کارآفرينان درون سازماني هستند که در داخل يک سازمان مشخص با توجه به اختياراتي که دارند تحولاتي را ايجاد مي کنند که باعث رشد و شکوفايي آن سازمان مي‌شود، دسته سوم کارآفرينان SME ها هستند کارآفرينان کوچک و متوسط اينها دسته‌اي هستند که کارشان را از صفر سرمايه گذاري مي کنند با توجه به تعاريف شما جزء دسته سوم هستيد. به نظر شما يک کارآفرين بايد داراي چه خصوصياتي باشد تا در زمينه‌ کار خود موفق باشد و تعريف شخصي شما از کارآفريني چيست؟

من مدير حرفه‌اي هستم و در اين شركت سهام ندارم شايد يكي از رمزهاي موفقيت ما اين بود كه من مالک شرکت نبودم و به دليل اينكه مدير حرفه‌اي هستم مي‌توانم كارهاي زيادي انجام دهم كه اگر مالك بودم نمي‌توانستم فكر ‌كنم بايد نام اين را حرفه‌اي گري بگذاريم مديران حرفه‌اي مي‌توانند با توسعه كارها كارآفرين باشند.

س: لطفاً در مورد ارتباط مؤثر صنعت با دانشگاه صحبت كنيد؟

حفظ ارتباط صنعت با دانشگاه بستگي به صنعت دارد، صنعت ما مستقل نيست بلكه وابسته مي‌باشد. صنعت وابسته علم را از جايي كه آن توليد مي‌شود مي‌آورد يعني از دانشگاه ما نمي‌گيرند بلكه از دانشگاه‌هاي بيرون مي‌آورد به دليل اينكه دانشگاه ما عمدتاً افراد را تربيت مي‌كند و علم را توزيع مي کند، در صورتي كه در سطح دنيا دانشگاه‌ها براي پشتيباني از صنعت ايجاد شدند اگر دانشگاه به طور ذاتي چيزي را تبديل به Business نكند ارزش ذاتي ندارد. نكته آن است اگر بخش خصوصي چرخ صنعتي را بچرخاند صنعت دانشگاه را به خدمت خود مي‌گيرد اما به دليل اينكه دولت بزرگترين مالك صنعتي ايران است دانشگاه‌ها جدا از صنعت زندگي مي‌كنند، دانشگاه خود را در ماوراي صنعت مي‌داند نه در خدمت صنعت به اين ترتيب به نظر من اصولاً چيزي به نام ارتباط صنعت با دانشگاه به مفهوم جدي وجود خارجي ندارد، در اين وضعيت راه حل خصوصي‌سازي صنعت و دانشگاه است. به اعتقاد من بسياري از حركات ما كاريكاتوري از غرب است، اين هم (ارتباط صنعت و دانشگاه) يك كاريكاتوري از غرب است به اين دليل شكل نمي‌گيرد.

س: در مرکز کارآفريني دانشگاه صنعتي شريف ايده‌اي مطرح شده تحت عنوان “تأسيس شرکت‌هاي دانشجويي” اين ايده در فاز مطالعاتي قرار دارد در قالب اين طرح فراخواني به چاپ مي رسد تا گروه‌هاي دانشجويي که در زمينه کاري علاقمند هستند و احساس مي‌کنند مي‌توانند نوآور باشند به مرکز مراجعه کنند و ثبت شرکت انجام دهند البته ثبت شرکت در داخل دانشگاه صورت مي‌گيرد، حوزه‌ فعاليت آنها مرز دانشگاه است و قوانيني هم که بر ايشان حاکم است قوانين ساده شده تجارت مي‌باشد. آنها تحت رهبري علمي و فني يا فني و علمي يا نيرويي که از صنعت آمده‌ يا نيرويي که آکادميک است مي‌باشند اين مرکز نقش مشاور را براي اين تيم‌ها دارد و آموزش‌هاي لازم را به آنها مي‌دهد. پروژه‌هاي علمي که در نظر دارند را ابلاغ مي‌کنند تا به نتيجه‌ خوبي برسند، بعد از فارغ التحصيلي به ۳ دسته تقسيم مي شوند: دسته‌ي اول تيمي که موفق بوده از تجربيات خود استفاده مي کند و همان طور که موفق بوده مي‌توان به آن کمک کرد تا موفق بماند، دسته‌ دوم تيمي که شکست خورده با توجه به اينکه شکست خورده شکست آنها تبعات زيادي نداشته و از طرفي اين تجربه مي‌تواند يک پشتوانه براي آنها باشد و در بيرون راحت کار کنند، دسته سوم تيمي که بينا‌بين هستند نه خيلي موفق و نه ناموفق اينها را مي توان در مرکز رشد و فناوري دانشگاه تحت پوشش قرار داد تا در آنجا پيشرفت کنند با اين توضيحات لطفاً نظر خود را در ارتباط با اين ايده بفرماييد؟

اگر در جايي ديگر از دنيا اين كار انجام شده و موفق بوده شما هم اين كار را شروع کنيد به دليل اينكه احتمال موفقيت آن بيشتر است مراقب باشيد حالت كاريكاتور نداشته باشد.

به نظر من در اين روشها به دنبال خلاقيت پايه‌اي نباشيد زيرا که فاكتورهاي درگير در موضوع زياد بوده و مهمترين کار ايرانيزه کردن روشهاست نه خلق روشهاي کاملاً جديد.

با وجود تمام مشكلات چاره‌اي جز اين نداريم كه كشورمان را خودمان بسازيم و توصيه من به دانشجويان اين است که از روشهاي موفقي که در دنيا تجربه شده است استفاده بيشتري کنند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *