مصاحبه آقای مهندس فرخ ملیحی

س: آقای مهندس لطفاً خودتان را معرفی کنید و در مورد سوابق تحصیلی و کاری خود توضیح دهید؟

من فرخ ملیحی فارغ التحصیل سال 1354 رشته مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف هستم. ما در سال 1350 به همراه تعداد زیادی از فارغ التحصیلان دبیرستان البرز به دانشگاه صنعتی شریف راه یافتیم. بعد از پایان در شهر Carnegie-Mellon University تحصیلات در ایران برای ادامه تحصیل به دانشگاه کارنگی ملون پیتسبورگ امریکا رفتم. کارشناسی ارشد را در رشته مهندسی برق و انرژی در سال 1356 گرفتم و بعد از آن دوره و در رشته مهندسی Carnegie-Mellon را در دانشگاه M.E. Polymer & Surface Science تخصصی شیمی با گرایش علوم پلیمر در سال 1358 به پایان رساندم. دوره کارشناسی ارشد برای من یک  دوره ی تغییر و تحول بود و به تدریج از رشته مهندسی برق وارد مهندسی شیمی با تخصص پلیمر و علوم شیمی سطح شدم. تجربه کاری و حرف های من در 25 سال اخیر در زمینه صنایع پتروشیمی با تمرکز بر بخش تحقیق و توسعه در صنعت رنگ و صنایع شوینده و بهداشتی بوده است. بعد از فارغ التحصیلی به مدت 4 سال به عنوان محقق در بخش تحقیقات در صنایع تولید رنگهای ICI Chemicals که بخشی از شرکت Glidden Coatings and Resins شرکت خانگی و صنعتی است در ایالت اوهایو امریکا کار کردم. این دوران کاری برای من تجربه پرباری بود. مسئولیت کاری در این شرکت بیشتر در زمینه بررسی خواص فیزیکی و کیفیت پلیمرها و پیگمان های مختلف مورد استفاده تهیه بیش از 10 مقاله علمی است که در نشریات ICI در صنعت رنگ بود. نتیجه کار در مرکز تحقیقات شرکت معتبر تخصصی در صنعت رنگ و فناوری پلیمرها در سا ل های 1360 تا 1364 چاپ شد و نیز در کنفرانس های مختلف بین المللی ارائه گردید. در ایالت نیوجرسی که از بزرگترین Colgate- Palmolive در سال 1363 به مرکز تحقیقاتشرکت های تولیدکننده محصولات شوینده و بهداشتی بین المللی است رفتم و ابتدا به عنوان محقق ارشد در بخش تحقیقات و سپس به عنوان مدیر بخش توسعه محصولات شوینده مشغول به کار شدم. این دوره 10 ساله ( 72 -1363 ) تجربه ی بسیار خوبی در زمینه تحقیقات کاربردی و مدیریت فرایند طرح و توسعه محصولات به همراه یک تیم کاری مهندسی و بازاریابی بین المللی در صنایع شوینده را دربرداشت. طراحی و بازارگذاری چندین محصول، ثبت 5 اختراع در امریکا Colgate-Palmolive حاصل کار در شرکت و کشورهای دیگر و نیز ارائه مقالات تخصصی در کنگره های مختلف بین المللی بود. در حقیقت یک تجربه حرف های مفید در زمینه فناورى و بازاریابی محصولات شوینده و بهداشتی که بازار جهانی وسیعی دارند کسب کردم. مانند پودرها و مایعات لباسشویی و محصولات ظرفشویی (Household Detergents) محصولات شوینده و پاک کننده های خانگی بیش از 100 میلیارد دلار در بازار جهان فروش دارند. در حال حاضر کشور ما حدود یک درصد از سهم بازار مصرف بین المللی این محصولات را به خود اختصاص داده است. همین طور محصولات مانند شامپو، انواع صابون و خمیردندان و غیره بیش از 200 میلیارد (Personal Care Products) بهداشتی دلار در سطح دنیا فروش دارند. این محصولات با کارایی و تنوع وسیع، سهمى عمده در بهبود بهداشت و سلامت جوامع ایفا می کنند. پس از کسب تخصص و تجربه حرف های در امریکا در سال 1372 به ایران بازگشتم. بازگشت من مصادف با سالهای پس از پایان جنگ و شروع تغییر و تحولات اقتصادی در ایران برای بازسازی کشور بود. در سال 1374 را با کمک چند تن از دوستان تأسیس Fargol Group شرکت مشاوره بین المللی به نام گروه تحقیقات فرگل کردیم. فعالیت عمده شرکت در بخش های مشاوره مدیریت، طرح و توسعه محصولات، اجرای طرح های تحقیقاتی و آموزش و مشاوره به صنایع است. همکاری شرکت بیشتر با صنایع شیمیایی با تمرکز بر صنعت شوینده و بهداشتی است،که صنعت پویا و فعالی در سطح کشور است. در کشور ما از سال 1340 شرکت های بزرگ و فعالی در این صنعت تأسیس شده که میتوان گفت در این صنعت بخش عمده دانش فنی را جذب کرده اند و حرفی برای گفتن داریم. فناورى آن را جذب کرده ایم و حتی در بعضی موارد توانسته ایم بهبود هایی را هم در طراحی محصولات و فرایند تولید حاصل کنیم. البته فضای فعالیت صنایع هنوز به طور کامل رقابتی نیست و بخش هایی از این صنعت حتی در سال های اخیر نیز از یارانه های دولتی بهره مند بودند. این امر باعث شده که بخش هایی از فعالیت تخصصی صنایع از جمله واحدهای تحقیقاتی و بخش بازاریابی کمتر توسعه یابند و فعالیت محدودی داشته باشند. برخی مسائل موجود در شرکت ها که در حال حاضر باعث محدودیت بهره وری، اثربخشی و کارایی این سازمانها می شوند عبارتند از: ضعف مدیریت، عدم وجود برنامه ریزی بلند مدت،ضعف در آموزش حرف های مدیران و کارشناسان، ضعف دانش فنی و دانش بازار و ضعف ساختاری سازمان ها.در حال حاضر مدیریت صحیح و علمی بیش از هر زمان در احیا و رشد سازمان ها نقش کلیدی دارد. سازمان ها اگر بخواهند خدمات و وظایف خود را به نحو مطلوب انجام دهند و در بازارهای بین المللی رقابت کنند باید راه و روش و ساختار خود را تغییر دهند و با یک تفکر نظا م دار و برنامه ریزی بلندمدت سازمان ها را اداره کنند. ما در برنامه کاری گروه تحقیقات فرگل بر 3 بخش تمرکز داریم: کمک به شرکت های تولیدی در زمینه بهبود محصولات موجود و طراحی و بازارگذاری محصولات جدید، مشاوره در امور بازاریابی و تحقیقات بازار و همکاری در برنامه های آموزش تخصصی مدیران و کارشناسان. در کل هدف این است که به ارتقاى بهره وری، کارایی و اثربخشی شرکت های تولیدی که هنوز مراکز تخصصی تحقیقات و یا واحدهای بازاریابی توسعه یافته ندارند کمک کنیم که با توسعه محصولات جدید و بهبود کیفیت محصولات موجود بهتر بتوانند در بازار ملی و نیز در بازارهای بین المللی رقابت کنند.

س: آقای مهندس! شما فرمودید ثبت اختراع داشتید. لطفاً در این مورد بیشتر توضیح دهید.

من 5 اختراع بین المللی ثبت شده دارم که در زمینه طراحی محصولات شوینده و فرایند تولید این محصولات هستند. در شرکت های بین المللی ثبت اختراع از معیارهای مهم در ارزیابی واحدهای تحقیقات و قدرت نوآوری سازمان هاست. در صنایع شوینده هر سال بیش از 2000 اختراع در سطح بین المللی ثبت می شود. شرکت های بین المللی با  ثبت اختراعات خود مزیت رقابتی ایجاد می کنند و از دانش فنی و نتایج تحقیقات شرکت محافظت می نمایند. همان طور که اشاره شد هدف از تأسیس گروه تحقیقات فرگل کمک به واحدهای تولیدی کشور در زمینه انتقال دانش و بهبود بهره وری است. هدف ما انتقال دانش فنی و مهارت ها و روش های نوین کاری است تا این صنعت بتواند با روش های علمی تخصصی  کار کند و کیفیت محصولات و سطح فرایند تولید خود را ارتقا بخشد. نتایج مطالعات و اختراعات ثبت شده و بیش از 30 مقاله که در زمینه مواد شوینده، پلیمرها، مواد پتروشیمی ارائه و چاپ شده در امور مربوط به طرح های تحقیقاتی و طرح و توسعه محصولات مورد استفاده قرار می گیرند. نتیجه آن شد که توانستیم محصولات مختلفی را که قبل از آن در بازار وجود نداشت، با سرمایه گذاری و همکاری شرکت های تولیدی داخلی بازارگذاری کنیم. از جمله طرح های تکمیل شده گروه تحقیقات فرگل می توان به این موارد اشاره کرد: طراحی و بازارگذاری پودر برای بهبود قدرت سفیدکنندگی (Bleach Activator) ماشین لباسشویی بر پایه فناورى جدید مواد فعال کننده که هم قدرت (Mild Dishwashing Liquids) که در سال 1375 وارد بازار شد. مایعات ظرفشویی جدید Household) پا ک کنندگی بهتر دارند و هم سازگاری بهتری برای پوست دارند، پا ک کننده های مختلف (Fabric Softeners) برای نظافت و جرم زدایی سطوح مختلف خانگی، مایعات نرم کننده لباس (Cleaners و مایعات لباسشویی مخصوص شستشوی پارچه های رنگی که در سال های اخیر به بازار محصولات کشور  عرضه شده اند.

س: آقای مهندس! با توجه به توضیحاتی که دادید شما در کار تحقیقاتی هستید. آیا ارتباط شما با تمامی صنایع کشور است؟ یعنی برای همه این خدمات را دارید؟

همان طور که قبلاً اشاره شد همکاری گروه فرگل بیشتر با صنایع شیمیایی با تمرکز بر صنعت رنگ و صنعت شوینده و بهداشتی است. در کار مشاوره دو محور را رعایت می کنیم: یکی مسئله اختصاصی و محرمانه بودن طرحها – یعنی حاصل کار انجام شده برای یک شرکت و یا خدماتی را که ارائه  می شود فقط در اختیار آن شرکت خاص می گذاریم. پروژه ها ممکن است 6 ماه تا یک سال یا بیشتر به طول انجامد. در طول مدت همکاری دانشی را انتقال می دهیم که به تولید محصول جدید – بهبود فرایند تولید و یا ارتقاى کیفیت محصول موجود منجر می شود و نهایتاً موجب ایجاد ارزش افزوده و افزایش سهم بازار برای آن شرکت خاص می شود. محور دیگر تعهدی است که به کار برنامه ریزی شده و ساختاربندى شده و کاربرد علم و دانش روز داریم. نتیجه این امر قدرت ابتکار و نوآوری در بازار، ایجاد مزیت رقابتی و وجه تمایز در خصوصیات محصول جدید و نهایتاً جذب سهم بیشتر بازار و سودآوری مناسب برای شرکت هاست. امروزه در بازارهای بین المللی، شرکتها راهبردهای مختلفی را در طراحی و بازارگذاری محصولات دنبال می کنند. پیشرو بوده است. همیشه نوآوری کرده و هزینه Sony به طور مثال در صنعت الکترونیک لوازم خانگی، شرکت زیادی برای تحقیقات صرف می کند تا در سطح اول فناورى باشد و محصولات جدید را قبل از رقبا وارد بازار کند.هستند که راهبرد آنها بر این اساس است که (Matsushita (Panasonic اما شرکت های دیگری مانند شرکت هزینه کمتری را برای ابداع و نوآوری بگذارند و بیشتر دنباله روى شرکت های پیشرو هستند. هدف این شرکت ها این است که بتوانند فناورى را سریع مشابه سازی و با یک ساختار قیمتی و آمیخته، محصول متفاوتى را بازارگذاری سریع تر رخ می دهد که این مطلب « مشابه سازی » کنند. در بعضی صنایع از جمله صنایع شوینده و بهداشتی فرایند بستگی به پیچیدگی فناورى دارد. سعی ما بر این است در صنایع شوینده با استفاده از فناورى جدید در طرح و توسعه محصولات بتوانیم فاصله دست کم یکساله در حضور بازار با رقبا ایجاد کنیم تا در طول یک سال آن محصول جدید وارد بازار شود و نام تجاری آن در بازار جا بیفتد و سهم مناسبی از بازار را به خود اختصاص دهد.

س: با توجه به این که شما یک شرکت تحقیقاتی هستید آیا به دانش فنی خاصی دست یافته اید؟ و تا به حال موفق به صادر کردن آن شده اید؟

تمرکز کار ما همان طور که ذکر شد روی انتقال دانش فنی است. طبق تعریفی که این روزها در دنیا برای یعنی جابه جایی اطلاعات در جهت R&D ، وجود دارد، اگر کلی و کلان به آن نگاه کنیم (R&D) تحقیق و توسعه نوآور،پاسخ به نیاز جامعه و یا حل یک مشکل. همین کار را ما با فعالیت های گروه تحقیقات فرگل در ایران انجام دادیم.یعنی هدف ما این بوده که دانش روز را جمع آوری و به صورت یک مجموعه روی یک کاربرد خاص به طور مثال طراحی یک محصول جدید متمرکز کنیم. البته قبل از این که این اتفاق بیفتد همان طور که اشاره شد یک شاخه دیگر از فعالیت های گروه فرگل کارهای تحقیق بازار است که قبل از مرحله طراحی محصول لازم است تکمیل و ارزیابی کیفیت (Concept Evaluation) شود. کار تحقیق بازار عمدتاً در دو مرحله: ارزیابی ایده محصول با نظرخواهی از مصرف کنندگان انجام می شود. (Product Testing) نمونه محصول امروزه شرکت های بین المللی به این نتیجه رسیده اند که ابتدا باید بازار را دقیقاً ارزیابی کرد، نیازها و مشکلات مصرف کننده را شناسایی کرد و بعد از آن به دنبال فناورى رفت و محصول را طراحی کرد. من فکر میکنم که ما در گروه تحقیقات فرگل موفق بودیم که این ارتباط  مهم را ایجاد کنیم. البته نکته دیگری که باید به آن توجه کرد این است که باید توانایی شرکت ها از نظر امکانات تولید، سرمایه گذاری و قدرت اجرایی طرح ها بررسی و در صورت لزوم تقویت شود. در طراحی محصولات، عادات و فرهنگ مصرف خاص در جامعه و میزان درآمد سرانه باید در نظر گرفته شود. لذا هر فناورى برای هر کشوری جوابگو نیست و برای جوامع مختلف فناورى های خاصی در نظر گرفته می شود. البته سعی بر این است که هرچه بیشتر به طرف فناورى جدید برویم. اما باید استفاده از این فناورى و محصولاتی که وارد بازار می شود با سطح درآمد و فرهنگ مصرف جامعه نیز هم خوانی داشته باشد و یا فرهنگ مصرف از طریق اطلاع رسانی مؤثر ایجاد شود. در بخش صادرات فناوری و دانش فنی، ما پروژه هایی را با شرکت های بین المللی داریم که بیشتر در زمینه تحقیق و بررسی بازار و ارزیابی کیفیت محصولاتند. شرکتهای مختلفی هستند که کارهای تجاری در ایران انجام می دهند و علاقه مندند که بازار مصرف و نیازها را بشناسند و ما در این زمینه به این شرکت ها کمک می کنیم. تحقیق بازار برای آنها انجام می دهیم تا خدمات اقتصادی و تجاری که انجام می دهند متمرکز و بر اساس بررسی دقیق نیاز جامعه و بازار مصرف انجام گیرد.

س: شما معمولاً دانشی که دارید به چه صورت به روز می کنید؟

بحث دانش در حال حاضر همان طور که می دانید به قدری وسیع است که واقعاً حتی شرکت های بزرگ هم یک درباره مواد (Patent) بخش محدودی از آن را در اختیار دارند. در صنایع شوینده سالانه بیش از دو هزار اختراع (Surfactants) اولیه و فرایند تولید در دنیا ثبت می شود. بیش از 20 نشریه تخصصی در زمینه مواد فعال سطحی در سطح دنیا وجود دارد. به خصوص در این 30 سال اخیر تولید دانش در (Detergents) و محصولات شوینده این صنعت مانند دیگر صنایع زیاد بوده و با راه اندازی شبکه اینترنت بیش از پیش در دسترس کارشناسان و محققان است. هم در زمینه ایجاد مواد جدید که در ساخت محصولات کاربرد دارند و هم این که چطور از این مواد برای طراحی محصولات جدید استفاده شود. در گروه تحقیقات فرگل اطلاعات مورد نیاز از طریق ارتباطات ملی و بین المللی با صنایع شوینده، نشریات علمی و اینترنت کسب می شود. سعی می شود تا با حضور در کنگره های مهم اطلاعات روز را کسب کنیم و با جامعه علمی دنیا در ارتباط باشیم و تبادل نظر کنیم. در مسیر انتشار مقالات و کتاب های جدید در سطح بین المللی هستیم. نهایتاً این اطلاعات را از طریق سمینارهای داخلی و کارگاه های آموزشی به مدیران و کارشناسان صنعت ارائه می دهیم. همچنین ارتباطاتی که در داخل کشور بین تولید کنندگان وجود دارد، مدیران و کارشناسانی که در این صنعت فعالند و دانشگاه هایی که کارهای مربوط به این صنعت را انجام می دهند می توانند منابع مفیدی برای تبادل اطلاعات باشند. متأسفانه ما هنوز در ایران دانشگاهی نداریم که توجه خاصی به صنعت شوینده ها کرده باشد. در سال های اخیر کم و بیش پروژه هایی به طور پراکنده در دانشگاه های مختلف انجام شده است. به طور مثال چند پروژه به طور مقطعی در دانشکده شیمی دانشگاه صنعتی شریف و دانشکده علوم دانشگاه تهران انجام شده است. بخشی از مشکلات به ارتباط ضعیف صنعت و دانشگاه مربوط می شود که هنوز از انسجام کافی برخوردار نیست. در کشورهای اروپایی، امریکا و ژاپن دانشکده های شیمی یا مهندسی شیمی فعالیتهای تحقیقاتی متمرکز بر صنایع شوینده دارند.

س: آقای مهندس! نظر شما در مورد مقوله ارتباط مؤثر صنعت با دانشگاه چیست؟

به برخی موارد در خصوص ارتباط صنعت و دانشگاه در بخش قبل اشاره شد. در حال حاضر چندین ماه است با گروهی به نام جمعیت ارتباط صنعت و دانشگاه که چند سالی است به همت دانشگاه امیرکبیر در ایران فعال شده همکاری می کنیم. به نظر من تا زمانی که فضای فعالیت صنایع به طور کامل رقابتی نشده و واحد های تحقیقات به سطح قابل قبولی از نظر نیروی تخصصی، دانش و مهارتها و امکانات آزمایشگاهی نرسند R&D) صنایع نمی توان صنعت را به طور مؤثر با دانشگاه ارتباط داد. واحدهای تحقیقاتی صنعت باید توسعه یابند و تقویت شوند و از نظر نیروی تخصصی و دانش کار از سطح بالایى برخوردار باشند تا بتوانند با دانشگاه ارتباط مؤثر ایجاد کنند. پروژه های مشترکی در سال های گذشته بوده است که به طور مقطعی باعث ارتباطاتی بین صنعت و دانشگاه شده اما در زمان مناسب تکمیل نشده و به نتیجه قطعی نرسیده است. کامل نشدن این پروژه ها شبهه ای برای صنعت ایجاد کرده است و این باعث شده که به منابع دیگر رجوع کنند و حاضر شوند هزینه های زیادی را بدهند تا مشکلات را رفع کنند. به این ترتیب به نظر من باید در آن حلقه مفقوده که اشاره شد یک گروه کاری متخصص که هم آشنایی خوبی با مشکلات صنعت دارند و هم از دانش و تخصص و امکانات دانشگاهی مطلعند قرار گیرند و این ارتباط را تهیه کند که با تحلیل (Business Plan) ایجاد کنند. لازم است این گروه تخصصی بتوانند یک برنامه تجارى دانشگاه به حل مشکلات صنعتی با کمک دانشگاه منجر شود. دانشگاه باید « امکانات » های صنعت و « نیاز » دقیق از اعتماد و اعتبار ایجاد کند که می تواند مشکلات صنعت را در زمان مناسب و با صرف بودجه قابل قبول حل کند و صنعت کشور نیز اعتقاد پیدا کند که باید صنعت ما تخصصی و بر پایه علم و دانش روز باشد تا بتواند در بازار بین المللی رقابت کند. در این زمینه ما از 5 سال پیش با دانشکده شیمی دانشگاه صنعتی شریف همکاری هایی داشتیم و در نهایت توانستیم یک درس کاربردی درباره صنایع شوینده را در برنامه دوره کارشناسی شیمی قرار دهیم که چند ترم ارائه -SDTC) شده است. سال گذشته نیز یک کنفرانس بین المللی در زمینه فناورى مواد فعال سطحی و شوینده ها 2008 ) با همکاری دانشکده مهندسی شیمی و نفت و حمایت صنایع شوینده در دانشگاه شریف داشتیم که با استقبال خوب کارشناسان صنعت و هیئت علمی دانشگاه با موفقیت برگزار گردید. چند طرح تحقیقاتی نیز در با همکاری مرکز تحقیقات شیمی و مهندسی شیمی ایران و (Surfactants) زمینه آنالیز مواد اولیه شوینده ها اصفهان انجام شده است. همچنین به تازگى یک LAB شرکت سرمایه گذاری صنایع شیمیایی ایران در مجتمع در دانشکده شیمی دانشگاه تهران فعال شده (Surfactants) دوره کارشناسی ارشد مرتبط با مواد فعال سطحی است. این فعالیت ها شروع خوبی است اما راهى طولانی در پیش داریم تا مجموعه این فعالیت ها به صورت یک جریان مستمر شکل گیرد. امیدوارم که با استقبال صنعت و نشان دادن تعهد و اعتمادی که به تخصص و دانش دانشگاه دارد و همین طور با استقبال دانشگاه از صنایع، این ارتباط در« تأسیس شرکتهای دانشجویی » آینده قوی تر شود.

س: در مرکز کارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف ایده ای مطرح شده تحت عنوان لطفاً نظر خود را درباره این ایده بفرمایید.

به نظر من برنامه و تمرین خوبی است تا بتوان مهارت های افراد و استعدادهای بالقوه آنها را برای کارآفرینی رشد خود را راه اندازی (Business) داد. در خارج از کشور معمول این است فردی که می خواهد کسب و کار تجاری کند، ابتدا باید چند سالی در یک سازمان کار کند که هم دانشی را که در دانشگاه فرا گرفته به کار برد و هم یک سرمایه اولیه برای خود ایجاد کند تا در راه اندازی شرکت از این درآمد استفاده کند. مهم تر این که فرد یاد می گیرد یک سازمان تولیدی و یا خدماتی چگونه کار می کند و مدیریت می شود. به نظر من مهم است که در این شرایط تمرینى ایجاد کارآفرینی که در دانشگاه میسر شده شرکت-کنندگان مطالبی ازجمله:اصول مدیریت، ساختار سازمان، ارتباطات داخل سازمان و مهارت های لازم در امور حقوقی، مالی و بازاریابی را فرا گیرند. اگر ما بتوانیم ایده های جدید ارائه دهیم که نوآوری و حل یک مسئل های مهم جامعه در کار باشد قطعاً موفقیت بیشتری در پیدارد. تأکید من این است که این گروه ها از بازار شروع کنند و نیازها را به دقت بررسی کرده، با توجه به دانشی که کنند. (Business Plan) دارند نتایج تحلیل خود را تبدیل به یک برنامه تجاری کنند.

س: تعریف شخصی شما از کارآفرینی چیست و به نظر شما خصوصیات فرد کارآفرین چیست؟

تعریف کلاسیک کارآفرینی مشخص است و در کتابها و مقالات مختلف به آن اشاره شده است. اگر بخواهیم عوامل اصلی در تعریف کارآفرینی را بیان کنیم شامل موارد زیر می شوند:

– خلاقیت و نوآوری

– جمع آوری منابع لازم و سازماندهی یک بنگاه اقتصادی

– استفاده از یک فرصت برای موفقیت اقتصادی در شرایط مبهم و خطرپذیراما از نظر خصوصیات کارآفرینان،

به نظر من فرد کارآفرین باید ابتدا هدف کار را به صورت دقیق و شفاف با توجه به نیازها و امکانات تنظیم کند و به جزئیات کار (Business Plan) تعیین کند. یک برنامه کاری دقیق توجه کند. توجه به امور مالی در شروع کار و توانایی جذب سرمایه در مواقع لازم از نکات کلیدی در موفقیت یک کارآفرین است. فرد کارآفرین باید خود نمونه و الگوی کاری خوبی بوده و از اعتبار و اعتماد شرکا و همکاران خود برخوردار باشد. کارآفرین باید نظم و انظباط کاری داشته و اولویتها را خوب تشخیص دهد. پشتکار، سعی و تلاش و قدرت ریسک پذیری داشته و علاقه داشته باشد کار را به انتها برساند. همچنین حضور یک مدیر قوی با قدرت رهبری گروه کاری و سازماندهی یک تیم کاری با تخصص های مختلف اهمیت زیادی دارد. یک کارآفرین خوب در شروع کار می تواند از مشاوران تخصصی در زمینه های امور حقوقی، بازاریابی، امور مالی و جذب سرمایه کمک بگیردتا وقتی که بتواند در زمان مناسب با گسترش سازمان، تخصص و مهارت های لازم را در داخل شرکت ایجاد کند.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. زمینه های مورد نیاز علامت گذاری شده اند *